Zamów bezpłatny kosztorys! +43 1 505 9744 0

Tłumaczenie maszynowe

Tłumaczenia maszynowe (określane także skrótem MT, skrót z języka angielskiego „machine translation“) określają tłumaczenia tekstów z języka źródłowego (fachowe pojęcie z dziedziny tłumaczeń maszynowych dla pojęcia języka wyjściowego) na język docelowy za pomocą programu komputerowego.

Tłumaczenie maszynowe jest jedną z dziedzin pokrewnych sztucznej inteligencji. Podczas, gdy tłumaczenia wykonywane przez człowieka są dziedziną badań lingwistyki stosowanej, tłumaczenie maszynowe jest przede wszystkim w kręgu dociekań informatyki oraz lingwistyki komputerowej.

Tłumaczenia maszynowe stają się jakościowo coraz lepsze, jednak nie osiągnęły poziomu, na którym mogłyby zastąpić tłumaczenia wykonywane przez człowieka. Dla osiągnięcia tej samej jakości, jak w przypadku tłumaczenia wykonywanego przez człowieka, niezbędne jest przygotowanie pliku (edycja wstępna) oraz korekta tłumaczenia (edytowanie końcowe). Tłumaczenie maszynowe używane jest obecnie głównie do tłumaczenia tekstów w czasie rzeczywistym (na forach, czatach), w których jakość języka nie odgrywa roli, a znaczenie ma jedynie zrozumienie informacji.

Istnieje wiele rodzajów tłumaczeń maszynowych Najważniejsze z nich to:

  • Składniowe tłumaczenie maszynowe: Jest najstarszą metodą tłumaczenia maszynowego i opiera się na zasadach gramatycznych i lingwistycznych definicjach terminologicznych. W trakcie tłumaczenia tekst wyjściowy jest analizowany zdanie po zdaniu i jest następnie rozkładany na gramatyczne części pierwsze. Kolejnym krokiem jest przeniesienie struktury zdania do języka docelowego, a ostatecznie przetłumaczenie pojedynczych słów i umieszczenie ich w przeniesionej strukturze. Składniowe tłumaczenie maszynowe możliwe jest tylko dla określonych par językowych, gdyż reguły gramatyczne dotyczą zawsze danego języka.
  • Statystyczne tłumaczenie maszynowe: Tłumaczenia w tej nowszej metodzie nie opierają się o reguły językowe tekstu wyjściowego. Zamiast tego zapisywane są korpusy tekstów w dwóch językach, na podstawie których ustalane jest prawdopodobieństwo konkretnych powiązań słów. W tym przypadku brak przywiązania do danego języka, dlatego statystyczne tłumaczenia maszynowe mogą być stosowane dla różnych par języków, jednakże niezbędne są bardzo duże ilości tekstu w dwóch językach. Więcej na ten temat tu.
  • Neuronowe tłumaczenie maszynowe: Opiera się, jak statystyczne tłumaczenia maszynowe, na analizie dwujęzycznego korpusu tekstów. Dodatkowo budowana jest sztuczna sieć neuronów, która zapisuje wiele informacji na temat pojedynczych słów, jak. na przykład kontekst w zdaniu i różne inne właściwości. To sprawia, że neuronowe tłumaczenie maszynowe jest bardziej elastyczne od statystycznego i daje dobre rezultaty także w przypadku dłuższych zdań.

Obecnie wykorzystywane jest głównie statystyczne tłumaczenie maszynowe i w coraz szerszym zakresie neuronowe tłumaczenie maszynowe. Osiągnięcie dobrej jakości tłumaczenia jest możliwe wyłącznie, jeśli system dysponuje dużą ilością dwujęzycznego materiału tekstowego, za pomocą którego można „wytrenować” umysł maszyny. Gotowe tłumaczenie jest następnie korygowane przez edytora finalnego. Większość narzędzi tłumaczeniowych CAT posiada już funkcję połącznia z wtyczkami do tłumaczeń maszynowych, dzięki czemu edycja finalna (post-editing) może odbywać się w znanym środowisku, podobnie jak zwykła korekta . Edytor finalny otrzymuje maszynowo przetłumaczony tekst, który musi następnie dopasować pod względem zgodności treści z tekstem źródłowym oraz gramatycznym, syntaktycznym i stylistycznym.

Tłumaczenie maszynowe – za i przeciw?

Kwestia sensowności użycia tłumaczenia maszynowego jest zależna od wielu faktorów, na przykład rodzaju tekstu, dziedziny fachowej, budżetu i ram czasowych oraz wymagań jakościowych. Należy zatem rozważyć zalety i wady tłumaczenia maszynowego, uwzględniając przy tym oczekiwania, co do efektu końcowego. Zalety tłumaczenia maszynowego w skrócie:

  • Redukcja kosztów: Poza kosztem zakupu oprogramowania i konserwacji, brak dodatkowych kosztów wynikających z angażowania tłumaczy. Koszty generowane przez zatrudnienie edytora finalnego są znacznie niższe, niż w przypadku tłumacza.
  • Oszczędność czasu: Tłumaczenie maszynowe umożliwia tłumaczenie dużych ilości tekstu w znacznie krótszym czasie, niż czas niezbędny na wykonanie tłumaczenia przez tłumacza. Trzeba jednak zaplanować wystarczająco czasu na trenowanie maszyny oraz na edycję finalną.
  • Duży korpus tekstów: Do dobrej jakości tłumaczeń maszynowych, po których wystarczy efektywnie edytować tekst, niezbędna jest duża ilość dwujęzycznego tekstu, dzięki której jest możliwe wytrenowanie systemu do tłumaczeń maszynowych.
  • Jakość: Jakość tłumaczeń maszynowych zależy od ilości wysokiej jakości materiału i dokładności edytowania finalnego.
  • Odpowiednie rodzaje tekstów: Tłumaczenie maszynowe daje najlepsze wyniki w przypadku obszernych tekstów i standardowych tekstów z dużą ilością powtórzeń, na przykład dokumentacje, podręczniki lub instrukcje obsługi.

W celu sprawdzenia, na ile tłumaczenie maszynowe w rzeczywistości jest w stanie sprostać wymaganiom profesjonalnego rynku tłumaczeń, Interlingua przeprowadziła projekt pilotażowy. Więcej na ten temat tu.